Menu

Vrijheid van meningsuiting Featured

Vrijheid van meningsuiting

Speciaal verslag door Eline Attema

Op 7 januari 2015 werd de verschrikkelijke aanslag op het hoofdkantoor van het Franse satire tijdschrift “Charlie Hebdo’ gepleegd. Bij deze aanslag door islamitische extremisten kwamen elf Franse cartoonisten en schrijvers van het blad om het leven. De daders waren het niet eens met de satirische cartoons waarvan ze vonden dat deze hun geloof beledigden. Daarmee was de aanslag op Charlie Hebdo feitelijk een aanslag op de vrijheid van meningsuiting en de persvrijheid. Dit heeft een groot effect gehad op heel veel mensen, de Europese media, op scholen en op scholieren. Senay Özdemir, journalist en filmmaker, kwam n.a.v. de aanslag op het idee om in Nederland langs middelbare scholen te gaan met een team van lokale en landelijke journalisten. Ze wilde uitleggen wat het belang van persvrijheid is en waarom iedereen recht heeft op zijn eigen mening, zonder daarmee anderen aan te vallen. Met deze “Roadshow voor persvrijheid ‘ probeert Senay jonge mensen te leren wat (verkeerde) beeldvorming teweeg kan brengen en hoe belangrijk het is om te proberen objectief te blijven.


Panel  

Op de Wolfert Tweetalig in Rotterdam zijn op 12 april jl. een vijf 4 Havo-klassen in de aula bijeen gekomen om een uur lang te luisteren en vragen te stellen aan een journalisten panel over de vrijheid van meningsuiting. In het panel- dat elke roadshow anders is- zaten dit keer Dieuwke van Ooij, verslaggever van Nieuwsuur en Celeste Bolhuis, redacteur bij de lokale omroep Open Rotterdam. De leerlingen hebben tijdens maatschappijleer lessen gehad over persvrijheid en vragen voor het panel voorbereid. Opvallend was dat het zeer goede vragen waren die snel tot de kern van het onderwerp kwamen. De leerlingen hadden er duidelijk plezier in en luisterden goed naar elkaar en naar het panel.

Goede vragen

De spits werd afgebeten door een leerling die vroeg waarom persvrijheid eigenlijk zo belangrijk is. Dieuwke van Ooij vertelde dat persvrijheid na de tweede wereldoorlog een vanzelfsprekendheid is geworden. Het onderwerp is na alle propaganda en demagogie van de oorlog nooit meer ter discussie gesteld en wordt beschouwd als een van de pijlers van de democratie Iedereen heeft recht op een eigen mening en een eigen stem. Het is jammer dat persvrijheid nu in sommige landen en culturen opnieuw onder druk staat.

Een volgende vraag was of journalisten stil staan bij de gevolgen of het effect van wat ze schrijven . Beide panelleden gaven toe dat dit steeds meer het geval is. Journalisten geven hun eigen visie weer en bespreken eventuele effecten met collega’s maar ze schrijven toch hun eigen mening op. Ook al is dat soms een mening die niet door iedereen gewaardeerd wordt. Dat kan gevolgen hebben en sommige journalisten zijn soms best bang voor gevolgen, maar dat is geen reden om niet schrijven.  Hun mening moet overigens wel aan bepaalde (journalistieke) regels voldoen. Zo en zo mogen journalisten geen zaken opschrijven die discriminatie oproepen of haatzaaien  of andere zaken die in het strafrecht voorkomen. Echter als een geïnterviewde  bepaalde dingen zegt die onder deze thema’s  vallen dan wordt er meestal wel voor gekozen om dit weer te geven of uit te zenden, want dat valt ook onder de vrijheid van meningsuiting. Er wordt wel een tegengeluid tegenover gezet door bv Nieuwsuur. Bv. De haatzaaiende imam die de burgemeester van Rotterdam bedreigd heeft, mocht van nIeuwsuur zijn verhaal doen , maar daar tegenover stond een persoon die een andere visie gaf. Journalisten proberen over het algemeen zo objectief mogelijk te zijn.

De waarheid

In Nederland kan vrij veel zolang je maar niet beledigend bent en een journalist moet altijd de waarheid vertellen. Het is echt een journalistieke zonde om de waarheid niet te vertellen en nieuws achter te houden, tenzij er levens op het spel zijn (zoals bv in de Marco Kroon affaire). Openheid is voor journalistiek zeer belangrijk.

Een van de laatste vragen was hoe we vanuit Nederland de vrijheid van meningsuiting kunnen beschermen in landen waar deze onder druk staat? Dat is best lastig. Er zijn organisaties die geld krijgen vanuit Nederland om lokale journalisten te ondersteunen (bv in Turkije en Syrië) zodat mensen daar hun werk kunnen doen. En de hoop is dat via diplomatieke kanalen meer vrijheid wordt geregeld. Vrijheid van meningsuiting blijft immers een zeer belangrijk instrument voor een land.

  

 

 

Leave a comment

Make sure you enter the (*) required information where indicated. HTML code is not allowed.

back to top